Nghị quyết 21/2026/NQ-CP: Phân cấp giấy phép hành nghề khám chữa bệnh, cắt gần 300 điều kiện kinh doanh y tế

Ngày 29/4/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành Nghị quyết 21/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế. Đây là 1 trong 8 nghị quyết cải cách hành chính mà Chính phủ ban hành cùng đợt (các Nghị quyết 17-24/2026/NQ-CP) cho nhiều bộ, ngành khác nhau, nằm trong chủ trương lớn về cắt giảm mạnh thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trên cả nước.

Nghị quyết 21/2026/NQ-CP tác động trực tiếp đến ba nhóm đối tượng: người hành nghề khám chữa bệnh (bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên…) đang làm thủ tục cấp/gia hạn giấy phép hành nghề; cơ sở khám chữa bệnh tư nhân, phòng khám, bệnh viện; và các cơ sở xét nghiệm, tiêm chủng, điều trị nghiện có liên quan đến các thủ tục bị bãi bỏ hoặc đơn giản hóa.

Nội dung chính

1. Giấy phép hành nghề khám chữa bệnh chuyển hẳn về UBND cấp tỉnh

Đây là thay đổi lớn nhất của Nghị quyết: từ ngày 01/7/2026, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được thực hiện toàn bộ các thủ tục liên quan đến giấy phép hành nghề khám chữa bệnh, bao gồm: cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ và thu hồi giấy phép hành nghề. Bộ Y tế không còn trực tiếp cấp giấy phép hành nghề, chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh cho người hành nghề như trước đây.

Điều này có nghĩa mọi thủ tục liên quan đến giấy phép hành nghề — từ nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ đến nhận kết quả — sẽ được thực hiện tại địa phương, giúp rút ngắn thời gian và giảm chi phí đi lại cho người hành nghề, đặc biệt ở các tỉnh xa Hà Nội.

2. Cắt giảm gần 300 điều kiện kinh doanh lĩnh vực khám chữa bệnh

Sau hai đợt cắt giảm liên tiếp trong năm 2025 và 2026, số lượng điều kiện đầu tư kinh doanh lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh chỉ còn 307/920 điều kiện. Riêng Nghị quyết 21/2026/NQ-CP cắt giảm 298 điều kiện đầu tư kinh doanh, tập trung ở 4 mảng chính:

• An toàn sinh học phòng xét nghiệm;
• Dịch vụ tiêm chủng;
• Điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế;
• Tư vấn và xét nghiệm HIV.

Lưu ý quan trọng về thời điểm áp dụng: nội dung cắt giảm điều kiện kinh doanh này dự kiến áp dụng từ ngày 01/7/2027 — chậm hơn 1 năm so với phần phân cấp thủ tục hành chính (có hiệu lực ngay từ 1/7/2026). Cơ sở kinh doanh cần phân biệt rõ hai mốc thời gian này để tránh nhầm lẫn.

3. Bãi bỏ hoàn toàn 6 thủ tục hành chính

Nghị quyết quy định không tiếp tục thực hiện các thủ tục sau:

a) Thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm đối với phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm không thuộc danh mục được phép sử dụng hoặc không đúng đối tượng sử dụng (theo khoản 3 Điều 6 Nghị định 15/2018/NĐ-CP);

b) Thủ tục cấp mới, cấp lại, tự công bố và thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở xét nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học (theo các Điều 11, 12, 13, 14 Nghị định 103/2016/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP);

c) Thủ tục công bố đủ điều kiện thực hiện dịch vụ tiêm chủng (theo Điều 11 Nghị định 104/2016/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP);

d) Thủ tục công bố đủ điều kiện điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế (theo các Điều 19, 20, 21, 22 Nghị định 141/2024/NĐ-CP);

đ) Thủ tục cấp mới, cấp lại, điều chỉnh, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện xét nghiệm khẳng định HIV dương tính hoặc quyết định chỉ định cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV dương tính tham chiếu (theo các Điều 42-47 Nghị định 141/2024/NĐ-CP);

e) Thủ tục cấp giấy chứng nhận cơ sở giáo dục đủ điều kiện kiểm tra và công nhận biết tiếng Việt thành thạo hoặc ngôn ngữ khác/trình độ phiên dịch trong khám chữa bệnh (theo Điều 141, 142 Nghị định 96/2023/NĐ-CP).

4. Rút ngắn thời gian công bố cơ sở hướng dẫn thực hành

Với thủ tục công bố cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đáp ứng yêu cầu là cơ sở hướng dẫn thực hành (quy định tại khoản 3 mục B Phần II Phụ lục II Nghị định 148/2025/NĐ-CP), Nghị quyết rút ngắn thời hạn: trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày ghi trên phiếu tiếp nhận hồ sơ, cơ quan tiếp nhận phải đăng tải thông tin cơ sở hướng dẫn thực hành lên cổng/trang thông tin điện tử và hệ thống quản lý hoạt động khám chữa bệnh.

Đặc biệt: nếu quá 10 ngày làm việc mà cơ quan tiếp nhận không có văn bản phản hồi về việc chưa đủ điều kiện, và cũng không đăng tải thông tin theo quy định, thì cơ sở đương nhiên được bắt đầu tổ chức hoạt động hướng dẫn thực hành — cơ chế “im lặng là đồng ý” giúp tránh tình trạng chậm trễ kéo dài.

5. Rút ngắn thời gian thừa nhận giấy phép hành nghề nước ngoài

Với thủ tục đề nghị xem xét thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan nước ngoài cấp (Điều 37 Nghị định 96/2023/NĐ-CP), thời hạn được rút ngắn còn 20 ngày làm việc:

• Nếu cơ quan cấp phép nước ngoài đã được đánh giá để thừa nhận: 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ (hoặc từ ngày có kết quả xác minh, nếu cần xác minh đào tạo ở nước ngoài);
• Nếu chưa được đánh giá để thừa nhận: Bộ Y tế phải thực hiện đánh giá trước, sau đó tính 20 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả đánh giá.

Đối tượng chịu tác động

• Bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên và các chức danh chuyên môn khác đang làm thủ tục cấp/gia hạn giấy phép hành nghề;
• Người hành nghề có giấy phép do cơ quan nước ngoài cấp, đang xin thừa nhận tại Việt Nam;
• Bệnh viện, phòng khám tư nhân triển khai chương trình hướng dẫn thực hành cho nhân sự;
• Cơ sở xét nghiệm, cơ sở tiêm chủng dịch vụ, cơ sở điều trị nghiện bằng thuốc thay thế, cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV.

Cơ sở y tế cần lưu ý gì?

• Từ 1/7/2026: liên hệ Sở Y tế/UBND cấp tỉnh thay vì Bộ Y tế cho mọi thủ tục về giấy phép hành nghề;
• Rà soát các thủ tục đã bị bãi bỏ (mục 3) để không mất công chuẩn bị hồ sơ cho thủ tục không còn tồn tại;
• Với cơ sở hướng dẫn thực hành: theo dõi sát mốc 10 ngày làm việc kể từ khi nộp hồ sơ để biết quyền được tự triển khai nếu cơ quan tiếp nhận không phản hồi đúng hạn;
• Phân biệt rõ 2 mốc hiệu lực: phần phân cấp thủ tục áp dụng ngay từ 1/7/2026, còn phần cắt giảm điều kiện kinh doanh áp dụng từ 1/7/2027 — không nhầm lẫn để tránh chuẩn bị sai thời điểm.

Kết luận

Nghị quyết 21/2026/NQ-CP là bước cải cách hành chính đáng chú ý trong lĩnh vực y tế, vừa phân cấp mạnh thẩm quyền cấp giấy phép hành nghề về địa phương, vừa cắt giảm đáng kể điều kiện kinh doanh và bãi bỏ nhiều thủ tục không còn cần thiết. Cơ sở khám chữa bệnh, người hành nghề và các đơn vị liên quan (xét nghiệm, tiêm chủng, điều trị nghiện) cần cập nhật ngay từ bây giờ để tận dụng các thủ tục đã được rút gọn, đồng thời tránh nhầm lẫn về thời điểm áp dụng giữa hai nhóm nội dung của Nghị quyết.

Nguồn tham khảo:

• Nghị quyết 21/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ
• Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (xaydungchinhsach.chinhphu.vn): “TOÀN VĂN: Nghị quyết 21/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực y tế”